Weet jij wat het afspiegelingsbeginsel inhoudt?

Als werknemer kun je helaas te maken krijgen met ontslag. Soms kan het dan zo zijn dat jouw werkgever gebruik maakt van het afspiegelingsbeginsel. Wat is dit precies en hoe heeft dit op jou betrekking? Het is goed om van dit soort zaken op de hoogte te zijn, zodat je weet wat jij kunt verwachten en wat jouw rechten zijn. Wist je bijvoorbeeld dat het afspiegelingsbeginsel alleen betrekking heeft op ontslagen die te maken hebben met bedrijfseconomische redenen? En wist jij dat dit beginsel ingesteld is om selectieve ontslagen te voorkomen?

Ontslag om bedrijfseconomische redenen

Werkgevers kunnen om verschillende redenen besluiten om over te gaan tot ontslag en jij kunt als werknemer natuurlijk ook zelf besluiten om ontslag te nemen. Het afspiegelingsbeginsel wordt van kracht op het moment dat bedrijven vanwege bedrijfseconomische redenen besluiten om personeel te ontslaan. Wat zijn nu bedrijfseconomische redenen? Het kan hierbij gaan om:

  • verhuizing van het bedrijf
  • slechte financiële resultaten
  • structureel lagere omzet
  • structureel minder werk
  • reorganisatie binnen het bedrijf
  • automatisering of andere technologische veranderingen
  • gedeeltelijke beëindiging van activiteiten

Het gaat dus eigenlijk altijd om situaties waarbij het bedrijf wel blijft bestaan, maar dan met minder personeel, ander personeel of op een andere locatie. Voor de werkgever ontstaat er dan een situatie waarbij een deel van het huidige personeel niet meer in dienst kan worden gehouden. Om te voorkomen dat er willekeurige ontslagen vallen, is het afspiegelingsbeginsel bedacht. Hierdoor zijn er regels die bepalen welke werknemers hun baan kunnen houden en welke ontslagen zullen moeten worden, zonder dat hier willekeur aan te pas komt, zoals vriendjespolitiek of leeftijdsdiscriminatie. De eerste stap in het proces van ontslag volgens het afspiegelingsbeginsel, is het beëindigen van overeenkomsten met medewerkers die geen vast contract hebben. De eersten die hun werk kwijt zullen raken, zijn zzp’ers, uitzendkrachten, mensen die recht hebben op AOW, oproepkrachten en werknemers met tijdelijke contracten. Is dit onvoldoende? Dan wordt er naar het vaste personeel gekeken.

Het afspiegelingsbeginsel

Om te voorkomen dat ontslagen onder personeel willekeurig plaatsvinden, wordt dus het afspiegelingsbeginsel gebruikt. Dit houdt in dat de samenstelling van het personeel wat leeftijd betreft na de ontslagronde hetzelfde is als daarvoor. De werkgever zal dan ook het personeelsbestand per functie in leeftijdscategorieën in gaan delen. Er wordt gekeken naar het totaal aantal arbeidsplaatsen dat moet komen te vervallen en dit wordt verdeeld over de leeftijdscategorieën. Hoeveel personen er per leeftijdscategorie ontslagen zullen worden, ligt aan hoeveel mensen er in die categorie vallen. Vervolgens werkt het volgens het afspiegelingsbeginsel zo dat per leeftijdscategorie eerst de zzp’ers, uitzendkrachten, AOW’ers, oproepkrachten en mensen met tijdelijke contracten worden ontslagen. Is dit niet voldoende, dan wordt er gekeken naar hoe lang iemand al in dienst is. Daarbij geldt dat degene die als laatst voor het bedrijf is komen te werken, als eerste in aanmerking komt voor ontslag. Heb jij te maken met een dergelijke situatie? Dreigt ontslag volgens dit beginsel voor jou? Dan is het voor jouzelf vaak lastig om te doorgronden of alles op de juiste manier berekend is. Wil je hulp bij ontslag volgens het afspiegelingsbeginsel, dan kan Juridisch Platform jou hierin bijstaan.